Օձունի վանք (Օձուն)

Օձունի վանքը պատմական կրոնական համալիր է, որը գտնվում է Լոռու մարզում՝ համանուն գյուղում։ Սա երկրի ամենանշանակալի և հնագույն եկեղեցիներից մեկն է, հայտնի իր ճարտարապետական գեղեցկությամբ և պատմական նշանակությամբ։ Ըստ որոշ տվյալների՝ հիմնադրվել է 6-րդ դարի կեսերին և պատկանում է հայոց պատմության վաղմիջնադարյան շրջանին։ Կառուցվել է կաթողիկոս Ներսես Գ Շինարարի հրամանով, որը Հայ Առաքելական եկեղեցու ականավոր գործիչ էր։ Առաջին հերթին հայտնի է իր յուրահատուկ ճարտարապետական ոճով, որը համադրում է հայկական և բյուզանդական դիզայնի տարրեր։ Եկեղեցին կառուցված է խոշոր բազալտե քարերից, իսկ արտաքինը զարդարված է բարդ քարե փորագրությամբ, դեկորատիվ նախշերով և դեկորատիվ քանդակներով։ Ամենանկատելի առանձնահատկությունը բարձր զանգակատունն է, որը 12-րդ դարի ավելի ուշ հավելում է։ Հայտնի է նաև խաչքարերի իր հավաքածուով՝ հայկական մշակույթին բնորոշ վարպետորեն փորագրված խաչքարերով։ Այս խաչքարերը ծառայում են որպես հուշաքարեր և քրիստոնեական հավատքի գեղարվեստական արտահայտություն։ Դրանցից մի քանիսը թվագրվում են 12-րդ դարով և աչքի են ընկնում բարդ դիզայնով։ 19-րդ դարում եկեղեցու արևելյան հատվածում կառուցվել են երկու զանգակատներ։ Վերջին վերականգնումը՝ Միլանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի (Իտալիա) մասնագետների մասնակցությամբ, ավարտվել է 2014 թվականին։ Օձունը ճանաչված է որպես Հայաստանում ազգային նշանակության մշակութային և պատմական հուշարձան։ Վանքի այցելությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հին հայկական կրոնական ժառանգությանը և գնահատելու միջնադարյան շրջանի ուշագրավ վարպետությունը։ Վայրը ապահովում է խաղաղ և գեղատեսիլ մթնոլորտ՝ թույլ տալով այցելուներին ընկղմվել Հայաստանի հարուստ պատմության և հոգևորության մեջ։