Քարանձավային քաղաք Խնձորեսկ

Խնձորեսկը Հայաստանում առանձնահատուկ վայր է, որտեղ կարելի է տեսնել հին քարանձավային բնակավայրեր, որոնք մինչև 20-րդ դարի կեսը տներ են եղել հազարավոր մարդկանց համար։ Սա վայր է, որտեղ կարելի է զգալ Հայաստանի ոգին ու պատմությունը, ինչպես նաև վայելել բնությունը։ Խնձորեսկը գտնվում է Գորիս քաղաքից 8 կմ արևելք՝ Որոտան գետի խոր կիրճում։ Ըստ ավանդության՝ գյուղը կոչվել է Խոր Ձոր (Խորը անդունդ) կամ Խորձորեսկ, ինչը հետագայում վերածվել է Խնձորեսկի։ Գյուղն ունի հարուստ անցյալ. այն մասնակցել է Դավիթ Բեկի ազգային-ազատագրական շարժմանը, իսկ գյուղի բերդը 1728-30 թվականներին ծառայել է որպես զորավար Մխիթար Սպարապետի ռազմական բազա։ Խնձորեսկի քարանձավային քաղաքը ձգվել է 3 կմ կիրճի լանջերով և բաղկացած է եղել շուրջ 3000 քարանձավային տներից, որոնք միմյանց միացված էին աստիճաններով, թունելներով և կամուրջներով։ Քարանձավներն ունեցել են տարբեր ձևեր և չափեր՝ կախված նշանակությունից և տերերի ճաշակից։ Որոշ քարանձավներ եղել են երկհարկ կամ եռահարկ՝ կամարակապ նախամուտքերով և պատուհաններով։ Քարանձավային քաղաքում գործել են փոստ, դպրոց, խանութներ և այլ հաստատություններ։ 1950-ական թվականներին Խնձորեսկի բնակիչները տեղափոխվել են կիրճի գագաթին կառուցված նոր գյուղ, իսկ քարանձավները սկսել են օգտագործվել հացահատիկ և խոտ պահելու համար։ 2012 թվականին կիրճի վրայով կախովի կամուրջ է անցկացվել, որը միացրել է քարանձավային քաղաքի երկու հատվածները։ Կամուրջն ունի 160 մ երկարություն, 63 մ բարձրություն և 14 տ քաշ։ Կամուրջը կառուցվել է գրեթե առանց տեխնիկայի օգտագործման և դարձել է աշխարհի ամենաերկար կախովի կամուրջներից մեկը։ Կամրջից բացվում է տպավորիչ տեսարան դեպի քարանձավային քաղաքը և շրջակա լանդշաֆտը։ Խնձորեսկի քարանձավային քաղաքը վայր է, որն արժե այցելել բոլորին, ովքեր ցանկանում են ավելին իմանալ Հայաստանի և նրա ժառանգության մասին։ Սա վայր է, որը ոգեշնչում և հիացնում է իր գեղեցկությամբ ու մթնոլորտով։ Սա վայր է, որը ձեր հիշողության մեջ կթողնի անմոռանալի տպավորություններ։