Ախթամարի հուշարձանը Սևանի ափին

Սևանա լճի ափին՝ ամենագեղեցիկ լճերից մեկի մոտ, կանգնած է ռոմանտիկ Ախթամար հուշարձանը (Akhtamar Statue)՝ ի նշան գեղեցիկ հայկական լեգենդի։ Քանդակը պատկերում է նազելի աղջկա, որը ձեռքին բոցավառ կրակ է պահում։ Այս քանդակը պատմում է հավերժական, բայց տխուր սիրո մասին։ Տեղացիները անկեղծորեն հավատում են այս հին պատմությանը և սիրով պատմում են այն այցելուներին ու զբոսաշրջիկներին։

Հին լեգենդը

Պատմությունը գնում է դեպի հեռավոր անցյալ։ Հին ժամանակներում Հայաստանում ապրում էր Արտաշես արքան, ով ուներ մի գեղեցիկ դուստր՝ Թամար անունով։ Նրա մաշկը ձյունաճերմակ էր, իսկ աչքերը փայլում էին գիշերային երկնքի աստղերի պես։ Նա սիրահարվեց մի հասարակ տղայի՝ աղքատ ընտանիքից, բայց հայրը չհավանեց նրանց միությունը։ Սիրահարներին բաժանելու համար հայրը որոշեց թաքցնել արքայադստերը բարձր պալատում՝ Վանա լճի կղզում, որը հայտնի է որպես «Նաիրի ծով»՝ իր մեծ չափերի պատճառով։ Որպեսզի չկորցնի ճանապարհը, տղան ամեն երեկո լողալով գալիս էր Թամարի մոտ, իսկ նա կրակ էր վառում կղզում, որ նա կարողանա գտնել իրեն։ Մի օր պահակները իմացան նրանց մասին և հայտնեցին արքային։ Արտաշեսը զայրացավ և ծառաներ ուղարկեց, որ տանեն դստերը և հանգցնեն խարույկը։ Ամբողջական խավարի մեջ տղան կորցրեց սիրելիի ճանապարհը, բայց շարունակեց լողալ, մինչև ուժերը լիովին լքեցին նրան։ Երբ նավակը սկսեց սուզվել, նա շշնջաց միայն՝ «Ա՜խ, Թամար», և շշուկի ձայնը տարածվեց գիշերային լճի հայելու վրա։ Արքան արքայադստերը փակեց ամրոցում, որտեղ նա արցունքներ էր թափում իր կորստի համար։ Աղջիկը սև շալ դրեց՝ որպես իր տխրության խորհրդանիշ, և այլևս երբեք չհանեց այն։ Այս պատմությունն այնքան տպավորեց տեղացիներին, որ նրանք որոշեցին հավերժացնել այն գեղեցիկ հուշարձանով լճի ափին։