Սմբատաբերդ ամրոց

Սմբատաբերդ ամրոցը Վայոց ձորի մարզում տպավորիչ պատմական կառույց է, որը արժե այցելել։ Ծովի մակարդակից մոտ 1900 մ բարձրության վրա գտնվող այս միջնադարյան միջնաբերդը բարձրանում է գեղատեսիլ լեռնային բնապատկերների վրա՝ Արտաբույնք և Եղեգիս գյուղերի մոտակայքում։ Տպավորիչ քարե պարիսպները, դիտաշտարակները և ստորգետնյա անցումները վկայում են նրա նախկին մեծության և ռազմավարական նշանակության մասին։ Պարիսպների ընդհանուր երկարությունը հասնում է 1 կիլոմետրի, տարածքը՝ մոտ 7 հեկտար։

Ամրոցը կոչվել է իշխան Սմբատի անունով և, ըստ մի վարկածի, կառուցվել է մ.թ. 9-րդ դարում, իսկ ըստ մյուսի՝ այստեղ գոյություն ունի 5-րդ դարից։ Ինչպես էլ լինի, ամրոցը դարեր շարունակ ծառայել է որպես կարևոր պաշտպանական օբյեկտ։ Այն հիշատակվում է բազմաթիվ պատմիչների մոտ, մասնավորապես հույն պատմիչ Ստրաբոնի «Աշխարհագրություն» աշխատության մեջ, ինչպես նաև հայ պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի մոտ։ 10-րդ դարում այս ամրոցը փորձել են գրավել արաբական զորքերը՝ ամիրա Յուսուֆի և նրա զորավար Նասրի գլխավորությամբ, սակայն ամրոցը դիմացել է իշխան Սմբատի ղեկավարությամբ, որից հետո նա էլ ավելի ամրացրել է այն։ Սակայն ավելի ուշ՝ արդեն 16-րդ դարում, սելջուկներին ի վերջո հաջողվել է գրավել ամրոցը՝ դիմելով խորամանկության։ Ամրոցը գրավելու բազմաթիվ անհաջողություններից հետո սելջուկները հասկացել են, որ նման բարձրության վրա ջրի աղբյուրը գլխավոր խնդիրն է, և գտնելով այն՝ կկարողանան փակել այն։ Դրա համար նրանք բաց են թողել ծարավ ջորի՝ ջուր փնտրելու, և մի քանի օր անց ջորին գտել է ամրոցի ջրի աղբյուրը՝ մոտակա մարգագետնի աղբյուրը։ Սելջուկները փակել են այն, և շուտով ամրոցը հանձնվել է անելանելիությունից։

Այցելելով Սմբատաբերդ՝ դուք կկարողանաք ընկղմվել հին Հայաստանի մթնոլորտում, հպվել նրա հարուստ պատմությանը և վայելել գրավիչ տեսարանները՝ անելով տպավորիչ լուսանկարներ և տեսանյութեր։ Օգտվեք հնարավորությունից կազմակերպել ուղևորություն մեր նախագծի շրջանակներում և բացահայտեք այս առանձնահատուկ պատմական վայրը՝ Եղեգիս գյուղում գիշերելու հնարավորությամբ, լեռների տեսարաններով։