Տաթևի վանք

Տաթևի վանքը Հայաստանի ամենանշանակալի և պատմական օբյեկտներից է, երկրի այցեքարտերից մեկը։ Հիմնադրվել է 9-10-րդ դարերում, սակայն 4-րդ դարից սկսած այստեղ արդեն եղել են քրիստոնեական սրբավայրեր, իսկ դրանից առաջ՝ հեթանոսական։ Տաթևի վանքի հիմնական ճարտարապետական կառույցներն են՝ Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին (Սուրբ Պետրոսի և Պողոսի եկեղեցի), Սուրբ Գրիգոր Տաթևացու գերեզմանը, Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին, Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին, ձիթհանը, Գավազանը (եզակի կառույց՝ ճոճվող սյուն, որը կառուցված է ծխնիների վրա) և նախկին համալսարանի շենքերը։ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին կառուցվել է 895 թվականին և ունի գեղեցիկ ճարտարապետություն՝ բնորոշ խաչքարերով և որմնանկարներով։ Բացի այդ ամենից, վանական համալիրը առանձնանում է նմանատիպ այլ օբյեկտներից իր յուրահատուկ դիրքով՝ ժայռի վրա, Որոտանի խոր կիրճի եզրին։ Դա վանքը դարձնում է տպավորիչ կառույց, որը գրավում է բազմաթիվ զբոսաշրջիկների և ուխտավորների ամբողջ աշխարհից։ Բացի իր պատմական և կրոնական նշանակությունից, Տաթևի վանքը ժամանակին եղել է միջնադարյան Հայաստանի խոշորագույն կրթական կենտրոնը։ Առանձին ուշադրության է արժանի ճոճվող սյունը (Գավազանը), որը գտնվում է վանական համալիրի կենտրոնում։ Ժամանակին այն զգուշացնում էր վանքի բնակիչներին թշնամական զորքերի մոտենալու կամ երկրաշարժի մասին։ Սյունը պատրաստված է գավազանի տեսքով, սակայն բացի կրոնական նշանակությունից, այն իր մեջ թաքցնում է բազմաթիվ գաղտնիքներ, այդ թվում՝ կապ Օրիոն համաստեղության հետ։ Ամեն տարի՝ օգոստոսի 11-ին, հին հայերի Նոր տարուն, սյունը մեկ գիծ է կազմում Օրիոն համաստեղության հետ։ Գավազանի մասին ավելի շատ հետաքրքիր փաստեր կարող եք լսել գիդերից էքսկուրսիաների ժամանակ կամ գտնել հոդվածներ համացանցում։ Վանք կարելի է հասնել աշխարհի ամենաերկար հետադարձ ճոպանուղով՝ «Տաթևի թևեր»։ Այն զբոսաշրջիկներին առաջարկում է յուրահատուկ հնարավորություն հիանալու շրջակա լեռների և հովիտների համայնապատկերներով՝ գետնից մինչև 320 մ բարձրությունից։ Տաթևի վանքի տարածքում հռչակվել է Լեռնային Հայաստանի Հանրապետությունը (1921 թվականին), որը գոյատևել է ընդամենը մեկ տարի։